1.پاسخ اميرالمؤمنين عليه‏السلام به ابوبکر و عمر در مورد فدک

 پس از رحلت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله ابوبکر و عمر نزد اميرالمؤمنين عليه‏السلام آمدند و گفتند: درباره‏ى آنچه از پيامبر باقى مانده چه مى‏گوئى؟ فرمود: ما از همه‏ى مردم به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله سزاوارتريم. عمر گفت: حتى نسبت به اموالى که در خيبر است؟ فرمود: حتى اموالى که در خيبر است. عمر پرسيد: حتى نسبت به اموالى که در فدک است؟ فرمود: حتى اموالى که در فدک است.
عمر گفت: مگر به قيمت جدا کردن گردنهاى ما با ارّه باشد، که هرگز چنين چيزى نخواهد شد!!!

2.ارائه‏ى سند فدک توسط حضرت زهرا

ارائه‏ى سند فدک توسط حضرت زهرا عليهاالسلام  از اولين برخورد غاصبين درباره‏ى فدک مشخص شد که نقشه‏هاى شومى در سر دارند. به همين جهت، عمر به حضرت زهرا عليهاالسلام گفت: آن نوشته‏اى که مى‏گفتى پدرت پيامبر درباره‏ى فدک برايت نوشته بياور!
پس از غصب فدک، اين اولين اقدامى بود که حضرت زهرا عليهاالسلام انجام داد و سند فدک را آورد و به ابوبکر نشان داد و فرمود: اين نوشته‏ى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله براى من و فرزندانم است.
اين سند هنگام بخشيدن آن از سوى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به فاطمه عليهاالسلام به امر آنحضرت و به دستخط اميرالمؤمنين عليه‏السلام و به شهادت آنحضرت و ام‏ايمن تنظيم شده بود و متن آن بعنوان «اعطائى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به دخترش فاطمه عليهاالسلام» بود.

3.احتجاج مفصل حضرت زهرا در مجلس ابوبکر و عمر

احتجاج مفصل حضرت زهرا عليهاالسلام در مجلس ابوبکر و عمر  مراحل احتجاج درباره‏ى فدک که با هدف اثبات اصل حق انجام شد- اگر چه فدک را بازنگرداند- بصورت بسيار حساب شده‏اى صورت گرفت که دشمن نتواند بى‏خبر از معرکه بگريزد و نقاط ابهام باقى گذارد.
مجلس خاص ابوبکر و عمر

ابتدا حضرت زهرا عليهاالسلام به امر اميرالمؤمنين عليه‏السلام به مجلسى که ابوبکر و عمر به همراه عده‏اى بطور خصوصى در آن بودند آمد و رسماً اعتراض خود را آغاز کرد، و در سخنان مفصلى که صورت مخاصمه و محاکمه داشت دلائل خود را براى اثبات حقانيت خود در تصرف فدک و غاصب بودن خصم بيان فرمود، که ذيلاً صورت آن مجلس عيناً ذکر مى‏شود.
فدک ارث نيست

حضرت خطاب به ابوبکر فرمود: چرا نماينده‏ى مرا از فدک اخراج نمودى در حالى که پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به امر خداوند آن را براى من قرار داد. آيا مى‏خواهى زمينى را از من بگيرى که پيامبر صلى اللَّه عليه و آله از بين غنائمى که مسلمانان در راه آن جنگ نکرده‏اند به من بخشيد؟ آيا پيامبر صلى اللَّه عليه و آله نفرموده است: «فرزندان هرکس بايد بعد رحلت او مورد توجه باشند»؟ تو خوب مى‏دانى که تنها يادگار پيامبر صلى اللَّه عليه و آله براى فرزندانش همين است؟
شهادت ناحق عايشه

ابوبکر گفت: عايشه و عمر شهادت مى‏دهند که پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرموده است: «النبى لايورث» يعنى «پيامبر ارث نمى‏گذارد».
حضرت زهرا عليهاالسلام فرمود: اين اولين شهادت ناحقى است که به آن شهادت مى‏دهند. من درباره‏ى فدک در اسلام شاهدانى دارم. فدک را پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به من بخشيده است و من شاهد مى‏آورم. ابوبکر گفت: دليل خود را بياور.
شاهد در ملک مورد تصرف باطل است
حضرت زهرا عليهاالسلام فرمود: آيا در زمان حيات پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فدک تحت تصرف من نبود و من محصول آن را مصرف نمى‏کردم؟ گفت: آرى. فرمود: پس چرا درباره‏ى چيزى که در دست من است از من شاهد مى‏خواهى؟ ابوبکر گفت: چون غنيمت مسلمانان است، اگر دليل نياورى امضا نخواهم کرد!
حضرت در حالى که مردم هم مى‏شنيدند فرمود: آيا مى‏خواهيد دستور و کار پيامبر صلى اللَّه عليه و آله را رد کنيد و درباره‏ى ما حکمى کنيد که درباره‏ى ساير مسلمانان نمى‏کنيد؟ اى حاضرين بشنويد که مرتکب چه عملى مى‏شوند؟ اى ابوبکر و عمر، اگر من اموال مسلمانان را که در دستشان و تحت تصرفشان است ادعا کنم از من دليل مى‏خواهيد يا از مسلمانان؟
عمر با حال غضب گفت: اين غنيمت مسلمانان و زمين آنان است که در دست فاطمه است و محصول آن را مصرف مى‏کند. اگر بر ادعاى خود دليل آورد که پيامبر از بين مسلمانان فدک را فقط به او بخشيده است- در حالى که غنيمت و حق مسلمانان بوده!!- در اين باره نظر خواهيم داد. عصمت فاطمه عليهاالسلام دليل کامل

حضرت فرمود: همين مرا بس است! اى مردم شما را قسم مى‏دهم که آيا از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله شنيديد که فرمود: «دخترم سيده‏ى زنان اهل بهشت است»؟ گفتند: آرى بخدا قسم، اين را از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله شنيديم. فرمود: آيا سيده‏ى زنان اهل بهشت ادعاى باطل مى‏نمايد و آنچه مالکش نيست تصرف مى‏کند؟ چه مى‏گوئيد اگر چهار نفر بر عليه من به کار زشتى شهادت دهند يا دو نفر نسبت سرقت به من دهند؟ آيا سخن آنان را تصديق مى‏کنيد؟ ابوبکر در اينجا سکوت کرد ولى عمر گفت: آرى وحد بر تو جارى مى‏کنيم!
حضرت فرمود: دروغ گفتى و پستى خود را ثابت کردى مگر آنکه اقرار کنى بر دين محمد صلى اللَّه عليه و آله نيستى. کسى که بر عليه سيده‏ى زنان اهل بهشت شهادتى را بپذيرد يا حدى بر او جارى کند ملعون است و به آنچه خداوند بر محمد صلى اللَّه عليه و آله نازل کرده کافر شده است، زيرا آنانکه «خداوند پليدى‏ها را از آنان برده و آنان را پاکيزه گردانيده» شهادتى بر عليه شان جايز نيست، چرا که معصومند و از هر زشتى و بدى پاکند. اى عمر، درباره‏ى اهل اين آيه (تطهير) به من خبر بده که اگر عده‏اى بر عليه آنان يا يکى از آنان به شرک يا کفر يا کار زشتى شهادت دهند آيا مسلمانان بايد از آنان بيزارى بجويند و آنان را حد بزنند؟ عمر گفت: آرى، آنان با ساير مردم يکسانند!!
حضرت فرمود: دروغ گفتى و کافر شدى! آنان با ساير مردم مساوى نيستند چرا که خداوند آنان را معصوم قرار داده و آيه‏اى درباره‏ى عصمت و طهارت آنان نازل کرده و پليدى‏ها را از آنان دور نموده است. هرکس بر عليه آنان سخنى را بپذيرد در واقع خدا و رسول را تکذيب کرده است.
ابوبکر گفت: اى عمر ترا قسم مى‏دهم که ساکت باشى!
فدک بخشوده‏ى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به استناد قرآن

سپس ابوبکر گفت: (درباره‏ى فدک) دليل بياور.
حضرت زهرا عليهاالسلام فرمود: اما فدک، خداوند عزوجل آيه‏اى از قرآن نازل کرد که در آن به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله دستور داده بود حق من و فرزندانم را بدهد، آنجا که مى‏فرمايد: «فَ‏آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ»، و من و فرزندانم نزديکترين خلايق به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بوديم و آن حضرت فدک را به من بخشيد. وقتى جبرئيل دنباله‏ى آيه را خواند: «وَ الْمِسْکينَ وَ ابْنَ السَّبيلِ»
پيامبر صلى اللَّه عليه و آله سؤال کرد: حق مسکين و ابن‏سبيل چيست؟ خداوند اين آيه را نازل کرد: «وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْئٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِى الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساکينِ وَ ابْنِ السَّبيلِ»  و خمس را به پنج قسمت تقسيم کرد و فرمود: «ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسولِ وَ لِذِى الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساکينِ وَ ابْنِ السَّبيلِ کَىْ لا يَکُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْکُمْ»
مصرف حق ذوى‏القربى

سپس حضرت زهرا عليهاالسلام فرمودند: آنچه براى خدا است براى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله مى‏شود و آنچه براى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله است براى ذوى‏القربى مى‏شود و ذوى القربى ما هستيم. خداوند مى‏فرمايد: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبى» 
ابوبکر نگاهى به عمر کرد و گفت: تو چه مى‏گوئى؟! عمر گفت: پس يتيمان و مساکين و ابناء السبيل کيانند؟ حضرت فرمود: يتيمان بايد از کسانى باشند که به خدا و پيامبر و ذوى‏القربى ايمان داشته باشند. مساکين هم کسانى باشند که در دنيا و آخرت با آنان باشند. ابن السبيل هم بايد راه آنان را بپيمايد.
عمر گفت: بنابراين خمس و غنيمت همگى براى شما و دوستان و شيعيان شما است؟ حضرت فرمود: فدک را خداوند براى من و فرزندانم قرار داده و براى دوستان و شيعيان ما قرار نداده است، ولى خمس را براى ما و دوستان و شيعيانمان قسمت نموده همانطور که در کتاب خداوند آورده است.
عمر گفت: پس براى مهاجرين و انصار و تابعين چه مى‏ماند؟ فرمود: اگر آنان هم از دوستان و شيعيان ما بودند زکات و صدقاتى که خداوند در قرآن واجب نموده و تقسيم آن را بيان فرموده به آنان تعلق مى‏گيرد. خداوند عزوجل مى‏فرمايد: «إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَالْمَساکينِ وَالْعامِلينَ عَلَيْها وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِى الرِّقابِ...»
خدا راضى است اگر چه مردم راضى نباشند
عمر گفت: فدک مخصوص تو باشد و غنيمت براى شما و دوستانتان؟ گمان نمى‏کنم اصحاب محمد به اين راضى باشند!! حضرت فرمود: ولى خداوند عزوجل و پيامبرش بدان راضى هستند. اين اموال را خدا به شرط دوستى و پيروى از او قرار داده نه به شرط دشمنى و مخالفت! و هرکس با ما دشمنى کند با خدا دشمنى کرده، و هرکس با ما مخالفت کند با خداوند مخالفت کرده است، و هرکس با خدا مخالفت کند از جانب حق تعالى مستوجب عذاب اليم و عقاب شديد در دنيا و آخرت است.
چرا فقط از فاطمه عليهاالسلام دليل مى‏خواهند؟
عمر گفت: اى دختر محمد! بر ادعاى خود دليل بياور! حضرت فرمود: چطور سخن جابر بن عبداللَّه و جرير بن عبداللَّه را بدون آنکه از آنان دليل بخواهيد قبول کرديد  در حالى که دليل من در کتاب خدا است؟
عمر گفت: جابر و جرير چيز کم‏ارزشى را مى‏خواستند ولى تو مسئله‏ى عظيمى را ادعا مى‏کنى که مهاجر و انصار با آن مرتد مى‏شوند!!
حضرت فرمود: مهاجرين به کمک پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و اهل‏بيتش به دين خدا هجرت کردند و انصار هم با ايمان به خدا و رسول و ذوى‏القربى احسان کردند. بنابراين اگر هجرتى بوده بسوى ما بوده و اگر نصرتى بوده به ما يارى کرده‏اند و تابعين هم بوسيله ما تابع شده‏اند. هرکس هم از دين مرتد مى‏شود به سوى جاهليت بازگشته است.
عمر گفت: اين سخنان باطل را کنار بگذار، شاهدانى را حاضر کن که به اين سخن تو (درباره‏ى فدک) شهادت دهند!
شاهدان فاطمه عليهاالسلام بر ملکيت فدک

حضرت زهرا عليهاالسلام در همان مجلس ماند و کسى را فرستاد تا اميرالمؤمنين و امام حسن و امام حسين عليهم‏السلام و ام‏ايمن و اسماء بنت عميس (که همسر ابوبکر بود) آمدند و به همه‏ى آنچه حضرت زهرا عليهاالسلام فرموده بود شهادت دادند.
از جمله ام‏ايمن چنين گفت: از پيامبر شنيدم که مى‏فرمود: «فاطمه سيده‏ى زنان اهل بهشت است». آيا کسى که سيده‏ى زنان بهشت است چيزى را که مالک نباشد ادعا مى‏کند؟ من نيز زنى از اهل بهشتم و من هم به آنچه از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله نشنيده باشم شهادت نمى‏دهم. گفت: اى ام‏ايمن، اين قصه‏ها را کنار بگذار، به چه چيزى شهادت مى‏دهى؟ ام‏ايمن گفت: اى ابوبکر شهادت نخواهم داد تا درباره‏ى آنچه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرموده از تو اقرار بگيرم. تو را بخدا قسم مى‏دهم، آيا مى‏دانى که پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرموده است: «ام‏ايمن زنى از اهل بهشت است»؟ ابوبکر گفت: بلى. ام‏ايمن گفت: اکنون شهادت مى‏دهم که جبرئيل نزد پيامبر صلى اللَّه عليه و آله آمد و گفت: خداوند تعالى مى‏فرمايد: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ»، «به کسى که با تو قرابت دارد حقش را عطا کن». پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود: منظور از «ذوالقربى» کيست؟ جبرئيل، از پروردگار سؤال کن که اينان کيستند؟ عرض کرد: ذوىالقربى فاطمه عليهاالسلام است. پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فدک را به امر پروردگار به فاطمه عليهاالسلام داد، و او آن را تحويل گرفت و قبول کرد. سپس پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود: اى ام‏ايمن و اى على، شاهد باشيد.
سپس اميرالمؤمنين و امام حسن و امام حسين عليهم‏السلام و اسماء هم نظير سخن ام‏ايمن درباره‏ى ملکيت فدک شهادت دادند.
جواب عمر درباره‏ى شاهدان

عمر گفت: «على همسر اوست، حسن و حسين هم پسران او هستند. ام‏ايمن هم خدمتکار اوست. اسماء بنت عميس هم قبلاً همسر جعفر بن ابى‏طالب بوده و خدمتگزار فاطمه عليهاالسلام هم بوده و به نفع بنى‏هاشم شهادت خواهد داد. همه‏ى اين شاهدان براى منفعت خود شهادت مى‏دهند»!! و درباره‏ى ام‏ايمن اضافه کرد که «او زنى غير عرب است و با فصاحت نمى‏تواند شهادت بدهد»!! دفاع اميرالمؤمنين عليه‏السلام از شاهدان اميرالمؤمنين عليه‏السلام فرمود: فاطمه عليهاالسلام پاره‏ى تن پيامبر صلى اللَّه عليه و آله است و هرکس او را اذيت کند پيامبر صلى اللَّه عليه و آله را اذيت کرده و هرکس او را تکذيب کند پيامبر را تکذيب کرده است. حسن و حسين هم دو پسران پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و دو آقاى جوانان اهل بهشتند و هرکس آنان را تکذيب کند پيامبر را تکذيب کرده است، چرا که اهل بهشت راست گويند. و من آن کسى هستم که پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود: «تو از منى و من از توام، و تو در دنيا و آخرت برادر منى. هر که تو را رد کند مرا رد کرده، و هرکس تو را اطاعت کند مرا اطاعت کرده، و هرکس از تو سرپيچى کند از من سرپيچى کرده است». و ام‏ايمن کسى است که پيامبر صلى اللَّه عليه و آله براى او به بهشت شهادت داده است و براى اسماء بنت عميس و نسل او دعا کرده است.
اقرار عمر و قبول نکردن شاهدان
عمر گفت: شما همانگونه هستيد که توصيف نموديد ولى شهادت کسى که به نفع خود شهادت مى‏دهد قبول نمى‏شود.
جواب نهائى اميرالمؤمنين عليه‏السلام درباره‏ى شاهدان

اميرالمؤمنين عليه‏السلام فرمود: اکنون که ما آنطور هستيم که خودتان مى‏شناسيد و منکر نيستيد و در عين حال شهادت ما بنفع خودمان پذيرفته نيست و شهادت پيامبر هم قبول نيست پس انا للَّه و انا اليه راجعون! ما وقتى براى خود ادعائى داريم از ما دليل مى‏خواهيد؟ آيا کسى نيست ما را يارى کند؟ شما بر حکومت خدا و پيامبر صلى اللَّه عليه و آله حمله آورده‏ايد و بدون هيچ دليلى و حجتى آن را از خاندان پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به خاندان ديگرى برده‏ايد. به زودى ظالمان خواهند دانست که به کجا بازمى‏گردند.
نتيجه‏ى محاکمه‏ى اول فدک

سپس اميرالمؤمنين عليه‏السلام به حضرت زهرا عليهاالسلام فرمود: بازگرد تا خداوند بين ما حکم کند و هم او بهترين حکم‏کنندگان است.
حضرت زهرا عليهاالسلام به حال غضب برخاست و فرمود: خدايا! اين دو به حق دختر پيامبرت ظلم کردند. خدايا به شدت اينان را مأخوذ فرما.
سپس حضرت زهرا عليهاالسلام محزون و گريان از نزد آنان بيرون آمد.

1.مقابله با مقام عصمت

 پايه‏ى دين بر عصمت انبياء و اوصياء عليهم‏السلام است، چرا که اين پيام‏آوران الهى اگر خطاى عمدى يا سهوى داشته باشند اطمينان بکلى سلب مى‏شود و مردم به آنچه بعنوان دين پذيرفته‏اند اطمينان نمى‏يابند. حکومتى که غاصبانه تشکيل شده بود قبل از همه بايد اين شرط را حذف مى‏کرد تا براحتى هوسرانى‏هايش را مطرح کند. اين بود که از چند راه به مقابله آن آمد: 1. با هتک حريم عصمت، و اهانت و جسارت نسبت به مقام با عظمتى که هيچ خطايى به او نمى‏توان نسبت داد، در صدد شکستن آن برآمد. اين که فدک را از فاطمه عليهاالسلام مى‏گيرند بدان معنى است که تصرف او بجا نيست. اينکه در ميان مردم با او به احتجاج برمى‏خيزند براى شکستن عظمت او است. اينکه در ميان کوچه با جسارتهاى جانسوز سند فدک را از دست او مى‏گيرند و پاره مى‏کنند هدفى جز اهانت به عصمت ندارد.
2. با رد سخن مقامى که آيه‏ى تطهير و عصمت درباره‏اش نازل شده رسماً اعلام کرد که مصداق آيه‏ى تطهير با ديگران يکى است و خصوصيتى در قبول کلامش نيست و لذا از او شاهد مى‏خواهد.
3. در مقام مخاصمه تا آنجا تجاوز مى‏کند که اگر کسى بر عليه مقام عصمت شهادت دهد قبول مى‏کند و قائل مى‏شود که بايد بر او حد جارى کرد!!؟
4. با رد شهادت اميرالمؤمنين عليه‏السلام بار ديگر کلام معصوم را رد مى‏کند.
دشمن با اين طريق خود را معرفى کرد وگرنه مقام عصمت در عظمت خود باقى بوده و هست و تا روز قيامت سفيران پروردگار فقط معصومين عليهم‏السلام هستند و بس، و غاصبين براى وارد کردن خود به صحنه، سعى در بيرون کردن مقام عصمت داشتند. البته راه همچنان باز است و آنان که امام معصوم نمى‏خواهند و به امام خطاکار قانع‏اند دنباله‏رو همانانند، ولى آنان که در پى بدست آوردن اوامر خدا و در نتيجه تحصيل رضاى الهى هستند نمى‏توانند سخن غير معصوم را بپذيرند مگر آن که از سخن معصوم گرفته شده باشد.

1.فتح فدک بدست شخص پيامبر و اميرالمؤمنين

پس از فتح خيبر در سال هفتم هجرت و حدود چهار سال قبل از رحلت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله جبرئيل نازل شد و از جانب خداوند دستور فتح فدک را آورد. در اين فرمان تصريح شده بود که اين اقدام مى‏بايست توسط شخص پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و اميرالمؤمنين عليه‏السلام انجام شود، و مسلمانان در آن شرکت نکنند. آن دو بزرگوار، اسلحه‏ى لازم را برداشتند و اسبهاى خود را آماده کردند و در تاريکى شب از لشکر جدا شدند و از خيبر حرکت کردند تا به سرزمين فدک رسيدند و کنار قلعه‏ى آن آمدند. فتح يک قلعه توسط دو نفر کارى بود استثنايى و مى‏بايست حساب شده انجام شود، و پشتيبانى خداوند که هميشه بدرقه‏ى راه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بود مسير ماجرا را به سوى پيروزى پيش مى‏برد. مردم فدک که پيگير اخبار فتح خيبر بودند و روز قبل خبر فتح آن قلعه‏ى عظيم را دريافته بودند، از وحشت به قلعه پناه برده و درهاى آن را محکم بسته بودند و شبى سراسر اضطراب را مى‏گذراندند. در چنين شرايطى که بر داخل قلعه حکمفرما بود، پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و اميرالمؤمنين عليه‏السلام به پاى قلعه رسيدند و بصورت عادى هيچ راهى براى نفوذ به قلعه وجود نداشت. از سوى ديگر نبايد افراد داخل قلعه وجود کسى را بيرون قلعه احساس مى‏کردند. تصميم بر آن شد که مخفيانه از ديوار قلعه بالا روند و بر فراز آن با صداى بلند اذان بگويند. در اين صورت اهل قلعه خود را در محاصره ديده و قلعه را فتح شده خواهند پنداشت. آنگاه است که تصميم بر فرار مى‏گيرند و براحتى مى‏توان اقدامى بزرگ را به انجام رساند. اميرالمؤمنين عليه‏السلام بر کتف پيامبر صلى اللَّه عليه و آله قرار گرفت و سپس حضرت برخاست و او را با خود بلند کرد، و با معجزه‏ى الهى اميرالمؤمنين عليه‏السلام از ديوار قلعه‏ى فدک بالا رفت. آنگاه که بر فراز ديوار قرار گرفت، رو به اهل قلعه اذان گفت و صداى تکبير بلند نمود. مردم قلعه‏ى فدک که گمان مى‏کردند سربازان مسلمان بر فراز قلعه هستند، فرار کنان رو بسوى درب قلعه نهادند و آنرا باز کردند و از آن خارج شدند تا در زمينهاى بيرون قلعه پراکنده شوند. اميرالمؤمنين عليه‏السلام از ديوار قلعه پايين آمد و با پيامبر صلى اللَّه عليه و آله که بيرون قلعه منتظر بود در مقابل آنان قرار گرفتند و با آنان درگير شدند و هيجده نفر از بزرگان آنان بدست اميرالمؤمنين عليه‏السلام به قتل رسيدند و در نتيجه بقيه تسليم شدند. پيامبر صلى اللَّه عليه و آله خود و فرزندان آنان را اسير نمود و غنائم را همراه آنان به مدينه آورد.