۵.جهاد زن نسبت به شوهر

موسى بن جعفر عليه‏السلام مى‏فرمايد: جهاد زن اين است که خوب شوهردارى کند. زهرا عليهاالسلام مى‏دانست که سپهسالار نيرومند و شجاع اسلام در صورتى در ميدان نبرد پيروز مى‏گردد که از جهت اوضاع داخلى خانه، فکرش آزاد و از تشويقات و مهربانيهاى همسرش دلگرم باشد. از اين رهگذر مى‏توان گفت: هنگامى که سپهسالار فداکار اسلام يعنى على بن ابى‏طالب (عليه‏السلام) با تنى خسته و کوفته، از ميدان نبرد به خانه بازمى‏گشت از مهربانى‏ها و دلگرمى‏ها و نوازش‏هاى همسر عزيزش کاملاً برخوردار مى‏شد. زخم‏هاى تنش را پانسمان مى‏کرد. لباس‏هاى خون‏آلود جنگ را مى‏شست و خبرهاى جنگ را از او مى‏شنيد. فاطمه عليهاالسلام زنى نبود که در گوشه منزل به ادامه زندگى داخلى مشغول باشد و از حوادث و اوضاع مربوط به اسلام بى‏تفاوت بگذرد. بلکه از گوشه‏هائى از تاريخ استفاده مى‏شود که در جريان امور مربوط به اسلام بوده و بالاخص به حوادث جبهه و جنگ کاملاً عنايت داشته است. نه تنها پدر و شوهرش را تشويق مى‏نموده بلکه در مواقع لزوم در صحنه حضور داشته و کارهائى را انجام مى‏داده است.
در تاريخ نوشته‏اند: بعد از جنگ احد، وقتى فاطمه صورت خون‏آلود پدر را ديد او را در بغل گرفت، گريه مى‏کرد و خونها را از چهره پدر پاک مى‏کرد. اميرالمؤمنين عليه‏السلام آب آورد و فاطمه صورت پدر را مى‏شست، ولى خون قطع نمى‏شد، سرانجام فاطمه قطعه حصيرى را سوزاند و خاکسترش را روى زخم ريخت تا خون قطع شد.
و نوشته‏اند وقتى رسول خدا از جنگ احد برگشت شمشيرش را به فاطمه داد و فرمود: خون‏هايش را بشوى. على بن ابى‏طالب عليه‏السلام نيز شمشيرش را به فاطمه داد و فرمود: خون‏هايش را بشوى. 
فاطمه عليهاالسلام، هميشه شوهرش را تحسين و تشويق مى‏کرد و فداکارى‏ها و شجاعت‏هايش را مى‏ستود و بدينوسيله دلش را گرم و براى جنگ آينده آماده‏اش مى‏نمود. بوسيله‏ى نوازشهاى بى‏شائبه، تن خسته و جراحات بدنش را تسکين مى‏داد.
على عليه‏السلام مى‏فرمايد: وقتى به خانه مى‏آمدم و به زهرا (عليهاالسلام) نگاه مى‏کردم تمام غم و غصه‏هايم برطرف مى‏شد. 
فاطمه عليهاالسلام هرگز بدون اجازه على (عليه‏السلام) از خانه خارج نشد. هيچگاه او را غضبناک نکرد. زيرإ؛ ّّ مى‏دانست که اسلام مى‏گويد: هر زنى که شوهرش را غضبناک کند خدا نماز و روزه‏اش را قبول نمى‏کند تا اين که شوهرش راضى شود. 
فاطمه در خانه‏ى على هرگز دروغ نگفت و خيانت نکرد و هيچگاه از دستوراتش سرپيچى ننمود. على عليه‏السلام مى‏فرمايد: به خدا سوگند هرگز کارى نکردم که فاطمه (عليهاالسلام) غضبناک شود. فاطمه هم هيچگاه مرا خشمناک ننمود.

۶.پاکدامنى و عفاف حضرت زهرا

 روزى پيامبر (ص) و فاطمه (ع) نشسته بودند که مردى نابينا اجازه ورود خواست قبل از ورود آن مرد، فاطمه (ع) برخاست و خود را پوشانيد. پيامبر (ص) به فاطمه فرمود: چرا خود را پوشانيدى آن مرد نابيناست؟ فاطمه (ع) پاسخ داد: بله پدر ولى من که او را مى‏بينم و هر چند او نابيناست اما بوى مرا استشمام مى‏کند. رسول خدا (ص) فرمود: شهادت مى‏دهم که تو پاره تن من هستى.
روزى رسول خدا (ص) در جمع ياران نشسته بود، از آنان پرسيد: ارزنده‏ترين و گراميترين زينت براى زنان چيست؟ به گفته انس بن مالک کسى از صحابه نتوانست پاسخ گويد. على (ع) (با وجودى که پاسخ آن را مى‏دانست دوست داشت پاسخ آن را از زبان فاطمه (ع) بشنود) به خانه رفت و اين سؤال را با همسرش در ميان نهاد و فاطمه زهرا (ع) فرمود: بهترين زينت براى زن آن است که مردان آنان را نبينند و آنان نيز مردان را نبينند».
على (ع) بسوى پيامبر (ص) بازگشت و پاسخ فاطمه (ع) را براى حضرت بيان کرد.
رسول خدا (ص) فرمود: «فاطمه (ع) درست گفته چه او پاره تن من است»

۷.آراستگى و معطر بودن براى همسر

براى زن در رسيدگى به وضع ظاهريش به خاطر همسرش سزاوار نيست که به خود و سر و وضعش نرسد ولو اينکه گردنبندى را در گردن خويش بياويزد و نيز پسنديده نيست که دستش را بدون رنگ رها کند ولو اينکه مختصر حنائى بگذارد گرچه سالخورده باشد.
در زندگى حضرت فاطمه زهرا سلام‏اللَّه‏عليه نقل مى‏کنند که ام‏سلمه همسر پيامبر (ص) از حضرت زهرا سلام‏اللَّه‏عليه پرسيدند آيا عطر و بوى خوش ذخيره کرده‏ايد فرمودند: آرى، رفتند و مقدارى عطر آوردند و مقدارى در کف دست من ريختند بوى خوشى داشت که هرگز نشنيده بودم.
پيامبر اکرم (ص) به عمار ياسر مأموريت داد براى شب عروسى حضرت زهرا سلام‏اللَّه‏عليه عطرهاى خوشبو تهيه نمائيد عمار ياسر مى‏گويد: عطر خوبى تهيه کرده به منزل حضرت فاطمه سلام‏اللَّه‏عليه بردم و گفتم پدر شما رسول خدا (ص) مرا امر کرد تا اين عطر را فراهم نمايم.
۸.ايثار در شوهردارى

فاطمه‏ى زهرا عليهاالسلام در تمام زمينه‏هاى عملى براى بانوان و پيروانش الگوى زندگى است و از جمله شوهردارى و جلب رضايت او مى‏توان از سيره‏ى آن حضرت درسها گرفت و صفا و صميميت کانون خانواده را دو چندان کرد.
روزى اميرالمؤمنين على عليه‏السلام از فاطمه عليهاالسلام طعام خواست، آن حضرت جواب داد: ما کانت الا ما اطعمتک منذ يومين، آثرت به على نفسى و على الحسن والحسين، فقال: الا اعلمتنى فاتيتکم بشى‏ء؟ فقالت: يا ابالحسن انى لاستحيى من الهى ان اکلفک ما لا تقدر عليه!
در نزد من چيزى نيست، جز آنکه دو روز پيش آن را به تو خوراندم و من آن را براى خود و حسن و حسين نگه داشته بودم. على عليه‏السلام فرمودند: چرا در طول دو روز مرا مطلع نکرده‏اى، تا برايتان چيزى تهيه مى‏کردم؟ فاطمه عليهاالسلام گفت: من از خدايم شرم کردم تو را به کارى بگمارم که قدرت تهيه و خريد آن را ندارى.
و در عبارتى ديگر اينکه: پدرم به من سفارش کرده که از على عليه‏السلام چيزى درخواست نکن، هرچه او آورد استفاده کن، وگرنه تحمل بنما.
از اين حديث درسهاى زيادى مى‏گيريم، از جمله اينکه فاطمه عليهاالسلام خود و فرزندانش گرسنگى کشيده و غذا را به على عليه‏السلام خورانده است، و اين حرکت تعجب‏آميز، ايثار و عشق و علاقه‏ى شديد زهرا به آن حضرت را مى‏رساند، هرچند ممکن است نسبت به بچه‏هاى کوچک نيز غذا و طعامى غير از آن داده باشد.

 يکى از ويژگيهاى حضرت فاطمه عليهاالسلام اين بود که آن بزرگوار در حفظ حريم خانواده، بويژه شوهرش فوق‏العاده حساس بود و تمام مشکلات و نارسائيها را تحمل نمود، ولى خم به ابرو نياورد و آبروى على عليه‏السلام را حفظ کرد.
با اينکه شخصيت فاطمه عليهاالسلام در جهان اسلام جايگاه خاصى داشته و دارد، ولى او رد انتقال از خانه پدر به خانه‏ى شوهر، به يک خانه‏ى محقر و دورافتاده‏ى استيجارى که صاحب آن حارثه بن نعمان بود، پناه برد و دور از هرگونه امکانات زندگى، با خاکهاى نرم، اتاق عروسى را صاف کرد و هرگز محروميت رفاهى را به رخ على نکشيد و به ديگران نگفت.
اميرالمؤمنين عليه‏السلام براى رفع گرسنگى خانواده‏اش، به سراغ خانه‏ى يک مرد يهودى به نام شمعون رفت و مشکل خود را با او در ميان گذاشت و از او مقدارى جو خواست، لذا چنين فرمود:
هل لک ان تعطينى جزة من الصفوف تغزلها لک ابنة محمد بثلاثة اصوع من شعير؟ قال: نعم، فاعطاه فجا بالصفوف والشعير و اخبر فاطمة (ص) فقبلت و اطاعت ثم عمدت.... 
آيا تو مقدارى از پشم را در برابر نه کيلو جو در اختيار من قرار مى‏دهى که دختر پيامبر خدا- فاطمه‏ى زهرا- آن را برايت بريسد؟ شمعون گفت: بلى. آنگاه على عليه‏السلام پشم و جو را گرفت و به خانه آورد و جريان را به آن بانوى بزرگوار گفت، آن حضرت نيز کار استيجارى را پذيرفت، و شروع بکار کرد....
قابل توجه است که فاطمه‏ى زهرا عليهاالسلام با آن همه شأن و جلالش، با چه مشکلاتى دست و پنجه نرم کرده و علاوه بر کارهاى سخت منزل، براى شخص يهودى نيز کار کرده و هرگز به رخ على عليه‏السلام نياورده و آبروى خانواده‏اش را حفظ نموده است.
۱۰.تقسيم کار در خانه

خانواده‏اى در زندگى موفق مى‏گردد، که به طور مشترک و براى رسيدن به اهداف مقدس در کانون خانواده تلاش کنند و هيچکدام از زن و شوهر از کار، گريزان نباشد، ولى بايد شؤون وظايف مشخص باشد و هريک به تناسب توان و تخصص و حوصله خويش، انجام کارى را به عهده بگيرد....
حضرت على و فاطمه، براى تقسيم کار به حضور پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله رسيده و درخواست نمودند: آن حضرت تکليف هريک را در امور خانه مشخص فرمايند.چنانچه حضرت امام باقر عليه‏السلام مى‏فرمايند؛ رسول خدا نيز چنين تقسيم کار کردند:
فقضى على فاطمة بخدمة مادون الباب و قضى على على بما خلفه....
به اميرالمؤمنين دستور دادند کارهاى خارج خانه را انجام دهند و به دخترش فاطمه عليهاالسلام نيز فرمودند که او کارهاى داخل خانه را اداره نمايند و آن بانوى دو عالم از اين تقسيم کار شديداً خوشحال شد.
و امام صادق عليه‏السلام مى‏فرمايند:
کان اميرالمؤمنين يحتطب و يستقى و يکنس و کانت فاطمة تطحن و تعجن و تخبز.
جدم اميرالمؤمنين در انجام کارهاى خانه هيزم جمع مى‏کرد و آب مى‏کشيد و مى‏آورد و خانه را جارو مى‏فرمود و مادرم زهرا عليهاالسلام نيز جوها را آرد مى‏کرد و سپس خمير مى‏نمود و آنگاه نان مى‏پخت.
از اين دو حديث استفاده مى‏شود که حضرت اميرالمؤمنين و فاطمه‏ى زهرا عليهماالسلام با انضباط خاص، وظايف خانه را انجام مى‏دادند و کار آنان مشخص بود و در عين حال مولاى متقيان علاوه بر کارهاى خارج از خانه، در امور داخلى خانه نيز به همسرش کمک مى‏کرد. (و کلمه‏ى «يکنس: جارو مى‏کرد» به اين موضوع دلالت دارد.)
در حديث داريم که روزى رسول خدا وارد خانه‏ى دخترش زهرا شد و مشاهده کرد که دختر و دامادش هر دو مشغول کارند و به کمک يکديگر در کنار آسياب دستى نشسته و به آرد کردن مى‏پردازند، پس از سلام و احوال‏پرسى فرمودند: اَيُّکُما اَعيى؟
کداميک خسته‏تريد تا من به جاى او بنشينم و کار را به پايان برسانم؟! على عليه‏السلام عرض کرد: يا رسول‏اللَّه! دخترت فاطمه....
اين حديث نيز مى‏رساند که اميرالمؤمنين به کارهاى مربوط به داخل خانه به فاطمه عليهاالسلام کمک مى‏کرد....
حضرت زهرا عليهاالسلام علاوه بر اينکه امور مربوط به خانواده را در داخل و خارج خانه با شوهرش تقسيم کرده بود، با خادمه‏ى اهل‏بيت (جناب فضه) نيز کارهاى خويش را به طور منظم و باتناوب انجام مى‏دادند. اگر فضه يک روز کار مى‏کرد، روز ديگر استراحت مى‏نمود و حضرت خود به کارها مى‏پرداخت.
اينک توجه شما را به يک واقعيت تاريخى در اين زمينه جلب مى‏کنم:
حضرت سلمان مى‏گويد: وارد خانه على عليه‏السلام شدم، ناگاه مشاهده کردم دختر پيامبر صلى اللَّه عليه و آله مشغول دستاس و آرد کردن است، او در اين کار آن چنان به زحمت افتاده بود، که دستهايش ورم کرده و خون‏آلود شده بود. در حاليکه حضرت امام حسين- که کودکى صغير بود- از گرسنگى بى‏تابى مى‏کرد.
سلمان مى‏گويد: دلم به حال او سوخت و لذا اظهار داشتم: اى دختر رسول خدا! چرا از فضه کمک نمى‏گيرى؟ حضرت جواب داد: پدرم او را به من سفارش کرده است، من بايد با او به عدالت رفتار کنم ما کارها را ما بين خود تقسيم کرده‏ايم يک روز او کار مى‏کند و روز ديگر من و امروز نوبت استراحت او مى‏باشد.
سلمان مى‏گويد: گفتم: من آزاد شده‏ى پدر تو هستم، اجازه ده من به جاى تو اين کار را انجام دهم. تا اينکه به آرد کردن مشغول شدم و وقت نماز رسيد، آماده‏ى رفتن به مسجد شدم، بعد از اقامه نماز آنچه را ديده بودم به مولايم على عليه‏السلام گفتم. آن حضرت چون سخنان مرا شنيد شروع به گريه کرد و سپس به سراغ فاطمه رفت و با تبسم برگشت و گفت: ديدم فاطمه عليهاالسلام خوابيده و حسين نيز در کنار مادرش در خواب مى‏باشد و آسياب دستى بدون مباشرت کسى کار مى‏کرد، پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله تبسم‏کنان فرمودند:
يا على! براى خداوند در روى زمين ملائکه‏اى است که به محمد و آل محمد خدمت مى‏کنند.
اين قضيه مى‏رساند که نظم و تقسيم کار در تمام شؤون زندگى حضرت فاطمه عليهاالسلام حاکم بود.

۱۱.عشق و علاقه شديد حضرت زهرا به اميرالمؤمنين

 فاطمه عليهاالسلام با الهام از دستورات الهى و پدر بزرگوارش، نسبت به اميرالمؤمنين فوق‏العاده علاقه‏مند بود و هرگز برخلاف رضاى او گام برنمى‏داشت و برخورد و زندگيش با مولا طورى بود، که غمها و غصه‏هاى وارده در بيرون از خانه، با ديدار فاطمه عليهاالسلام برطرف مى‏شد، و حضرت على عليه‏السلام خود در اين باره مى‏فرمايند:
فواللَّه ما اغضبتها، و لا اکرهتها على امر حتى قبضها اللَّه عز و جل، و لا اغضبتنى، و لاعصت لى امرا، و لقد کنت انظر اليها فتنکشف عنى الهموم والاحزان.
سوگند به خدا، من هرگز زهرا را به خشم نياوردم و او را به کارى مجبور نساختم تا اينکه مرا در فراقش گرفتار ساخت و متقابلاً او نيز مرا خشمگين نساخت، و هيچ وقت نافرمانى نکرد و هرگاه من با او ديدار مى‏کردم، غمها و غصه‏هايم از دلم برطرف مى‏شد.
اين حديث از عشق و علاقه‏ى شديد متقابل دو همسر معصوم حکايت مى‏کند، که در طول زندگى آنان نه تنها کوچکترين اختلافى پيش نيامده است، بلکه مشکلات خارجى و اجتماعى با ديدار محبت‏آميز مرتفع مى‏گرديد.
به همين جهت بود، که چون اميرالمؤمنين عليه‏السلام را به زور و اجبار براى بيعت با غاصبين خلافت به مسجد آوردند، آن بانوى دو عالم به دنبال على عليه‏السلام در کنار قبر رسول خدا قرار گرفت و فرمود: «هرگاه پسرعمويم على عليه‏السلام را رها نسازيد، سوگند به خدا موهايم را پريشان نموده و پيرهن پدرم را بر سر گرفته و شما را نفرين مى‏کنم....»
اين روايت که از طريق امام صادق عليه‏السلام از حضرت سلمان نقل شده، آمده است: «در اين هنگام آثار بلاى آسمانى پديدار گشت و سلمان از فاطمه عليهاالسلام شفاعت کرد که آن حضرت نفرين ننمايد، همزمان على عليه‏السلام را نيز آزاد کردند...
عن ابى‏عبداللَّه عليه‏السلام: لما استخرج اميرالمؤمنين من منزله خرجت فاطمه حتّى انتهت الى القبر فقالت: خلّوا عن ابن عمّى فوالذى بعث محمدا بالحق لئن لم تخلّوا عنه لانشرنّ شعرى و لاضعنّ قميص رسول‏اللَّه (ص) على رأسى و لاصرخن الى اللَّه... قال سلمان: فرأيت واللَّه اساس حيطان المسجد تقلّعت من اسفلها... »
و در يک روايت ديگر آمده است که حضرت زهرا اگر چه در بستر بيمارى بود و غمها و غصه‏هاى فراوانى که در اثر فشار و جنايت مهاجمين خونخوار به خانه آن حضرت پيش آمده بود، وى را فراگرفته بود، ولى پيوسته به ياد على عليه‏السلام و آينده آن بزرگوار در تشويش و اضطراب بسر مى‏برد، و حتى در هنگام مرگ سکرات مرگ را فراموش کرده و در مورد مصائب آتى اميرالمؤمنين گريه مى‏کرد. چنانچه حضرت امام صادق نقل مى‏کنند:
لما حضرت الوفات بکت، فقال لها اميرالمؤمنين: يا سيدتى! ما يبکيک؟ قالت: ابکى لما تلقى بعدى! فقال: لاتبکى فواللَّه ان ذلک لصغير عندى....
چون وقت شهادت فاطمه عليهاالسلام فرارسيد شروع به گريه کرد، حضرت على عليه‏السلام با يک تعبير عالى و تعجب‏آميز پرسيد: اى سرور من چرا گريه مى‏کنى؟!جواب داد: براى آن مشکلاتى که بعد از من با آنها مواجه خواهى شد. حضرت فرمودند: تو گريه نکن همه‏ى اينها براى من آسان است.
تعبير: «يا سيّدتى» در اين حديث، نشان عظمت فاطمه‏ى زهرا از ديدگاه اميرالمؤمنين است و همچنين گريه فاطمه عليهاالسلام براى على عليه‏السلام آن هم در حال مرگ و سکرات آن، که معمولاً هرکسى به فکر خود مى‏باشد، شدت علاقه فاطمه به اميرالمؤمنين را در بر دارد. و بالاخره چون خبر شهادت زهرا را به على عليه‏السلام دادند، آن حضرت در حال حرکت به زمين افتاد و هرچه خواست بلند شود ممکن نشد.
و در نقلى ديگر حالت غشوه به او دست داد.
همه‏ى اين احاديث و قضاياى تاريخى نشان مى‏دهد، که در ميان على و فاطمه عليهاالسلام محبت، عشق و علاقه‏ى فوق‏العاده‏اى حاکم بود، که در فراق فاطمه، على به حالت غشوه مى‏افتد و صبر و توانش به ناتوانى و کم‏صبرى تبديل مى‏گردد، و فاطمه عليهاالسلام نيز هرگز على و يارى على را فراموش نمى‏کند. و در هنگام سکرات مرگ که لحظات بسيار دشوار به حساب مى‏آيد، به ياد گرفتارى و مصائب آن حضرت اشک مى‏ريزد.
۱۲.کار طاقت‏فرساى اميرالمؤمنين جهت امرار معاش

روزى رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم به منزل فاطمه عليهاالسلام تشريف برد. ديد حسن و حسين عليهماالسلام منزل نيستند. احوالشان را پرسيد. فاطمه عليهاالسلام عرض کرد: امروز در خانه‏ى ما چيزى براى خوردن وجود نداشت. على عليه‏السلام وقتى خواست بيرون برود فرمود: حسن و حسين عليهم‏السلام را با خودم بيرون مى‏برم مبادا گريه کنند و از تو مطالبه‏ى غذا نمايند. آنان را برداشت و نزد فلان شخص يهودى رفت. رسول خدا در جستجوى على بيرون رفت.
او را در نخلستان يهودى يافت که مشغول آب‏کشى بود. حين و حسين را مشغول بازى ديد و مقدارى خرما نيز در نزدشان بود.
به على عليه‏السلام فرمود: قبل از اينکه هوا گرم شود حسن و حسين را به خانه برنمى‏گردانى؟ عرض کرد: يا رسول‏الله وقتى از خانه خارج شدم غذايى در خانه نداشتيم. صبرکنيد تا قدرى خرما براى فاطمه تهيه کنم. من با اين يهودى قرار گذاشته‏ام در مقابل هر دلو آب يک دانه خرما بگيرم. وقتى قدرى خرما تهيه شد آنها را در دامن ريخت و حسن و حسين را برداشت و به منزل بازگشت

۱۳.رضايت فوق‏العاده اميرالمؤمنين از حضرت زهرا

 از بحثهاى پيشين استفاده شد که على عليه‏السلام از فاطمه‏ى زهرا عليهاالسلام فوق‏العاده راضى و خشنود بود، زيرا آن حضرت يک انسان معصوم و بى‏لغزش بود و هرگز کارى برخلاف رضاى اميرالمؤمنين انجام نمى‏داد، ولى در عين حال فاطمه عليهاالسلام در هنگام فراق، در ضمن وصاياى خود به آن حضرت خواستند قلب مبارک على را بار ديگر در مورد خود راضى‏تر نمايند و لذا عرض کرد:
اى پسرعموى پيامبر! من هرگز به تو دروغ نگفتم، خيانت نکردم و به مخالفت تو برنخاستم. على عليه‏السلام چون اين سخنان را شنيد فرمود:
معاذاللَّه انت اعلم باللَّه و ابر و اتقى و اکرم و اشد خوفاً من اللَّه قد عز على مفارقتک و تفقدک الا انه امر لابد منه...
پناه به خدا، نسبت به امور و احکام الهى داناترى. نيکوکارى، تقوا، تقرب و خشيتت از خدا بيشتر است. اين را بدان که جدايى و مفارقت تو فوق‏العاده براى من سنگين است، ولى اين کار چاره‏پذير نيست.
اين فرازها نشان مى‏دهد که آن بانوى گرانقدر، آنقدر به مولاى متقيان عظمت قائل است، که در مقام کسب رضايت خاطر مولا است، هرچند کار خلاف و قصور جزيى نيز از او صادر نشده بود.
به اين مناسبت بود که اميرالمؤمنين چون پيکر پاک فاطمه عليهاالسلام را بر خاک سپرد، دست دعا به سوى آسمان برداشت و در حق زهرا چنين دعا کرد:
اللهم انى راض عن ابنه نبيک، اللهم انها قد اوحشت فانسها، اللهم انها قد هجرت فصلها، اللهم انها قد ظلمت فاحکم لها و انت خير الحاکمين.
خدايا! من از دختر پيامبرت راضى هستم. بارالها! فاطمه عليهاالسلام نگران و مضطرب بود، تو او را آرامش بخش، خداوندا! زهرا از دوستان و فرزندان مفارقت کرد، تو او را وصل کن. پروردگارا! به فاطمه عليهاالسلام ظلم کردند تو خود حاکم باش.
همه‏ى اين فرازها نشان مى‏دهد که فاطمه‏ى زهرا با داشتن مقام عصمت نسبت به حقوق شوهر چقدر ارزش قائل بوده و چه‏سان نگران بوده است که نسبت به مقام ارجدار شوهرش على بن ابيطالب عليه‏السلام مسؤول باشد و لذا على عليه‏السلام رضايت خويش را در مورد فاطمه عليهاالسلام اعلان مى‏نمايد....
به همين جهت حضرت امام باقر عليه‏السلام مى‏فرمايند: «براى زن هيچ شفاعتى به اندازه‏ى رضايت شوهر مفيد و ثمربخش نيست.... »

۱۴.استفاده از تجربه مشورت در زندگى

در زندگى آن حضرت از کودکى تا هنگام وفات و شهادت کسانى مسئوليت سرپرستى و مشاوره با آن حضرت را داشته‏اند.
بعد از رحلت مادر بزرگوارشان خديجه کبرى، سرپرستى و سپس مشاورت آن حضرت بر عهده‏ى فاطمه بنت اسد گذاشته مى‏شود تا سال چهارم هجرت يعنى سالى که امام حسن مجتبى (ع) به دنيا آمدند در اين سال بعد از رحلت فاطمه بنت اسد امر مشاوره و همفکرى حضرت زهرا (س) به ام‏السلمه محول مى‏شود و ام‏السلمه تا زمان شهادت حضرت زهرا (س) در کنار ايشان بوده است.
نکته مورد توجه در اين ماجرا اين است که پيامبر اکرم (ص) حتى بعد از ازدواج حضرت زهرا (س)، مشاوره را براى ايشان لازم مى‏دانند. وقتى مسئله شنيدنى‏تر مى‏شود که ما زهرا را داراى مقام عصمت بدانيم.
نکته ديگر اينکه آنهائى که تأسى به حضرت زهرا (س) را براى خود فرض و حتم مى‏دانند بايد متوجه باشند که انسان هميشه محتاج مشاوره است. و اين نکته براى نوعروسان جاى دقت بسيار دارد.
شعر
اى پاکتر از روى ملک دامانت -برتر ز تمام حوريان عنوانت
تو فاطمه دختر رسول‏اللهى - جانهاى همه عالميان قربانت

۱۵.رنج‏هاى حضرت زهرا در زندگى

 على (ع) به يکى از يارانش فرمود: فاطمه (ع) در خانه من چندان با مشک آب مى‏آورد که آثار مشک بر بدنش ديده مى‏شد. چندان دستاس مى‏کرد که دستهايش تاول زد و آنقدر در تميز کردن خانه و پختن نان و غذا زحمت مى‏کشيد که لباسهايش ژوليده مى‏شد.
بايد توجه داشت که در آن زمان آب آشاميدنى مدينه از چند چاه که در مدينه بود تأمين مى‏شد و همانگونه که ذکر شد در تقسيم کارها، آوردن آب و کارهاى بيرون منزل به عهده على (ع) گذارده شد؛ اما شرکت مداوم او در ميدانهاى جهاد و مأموريتهاى پياپى جنگى موجب مى‏شد که در غياب على (ع) اينگونه کارها نيز عملاً بر دوش فاطمه (ع) افتد.
روزى فاطمه (عليهاالسلام) احوالش را براى پدر بازگو نمود و تقاضاى خدمتکارى کرد تا در خانه به او کمک کند. رسول خدا (صلى اللَّه عليه و آله) گريست و فرمود: فاطمه جان! بخدا سوگند چهار صد فقير از اصحاب صفه در مسجد سکونت دارند و در گرسنگى بسر مى‏برند بيم آن دارم که اگر خدمتکار داشته باشى اجر و ثواب خدمت در خانه را از دست بدهى. بيم آن دارم که على (ع) روز قيامت در پيشگاه خداوند از تو طلب حق کند. سپس تسبيحاتى را به او ياد داد که به تسبيحات حضرت زهرا (ع) معروف شد. وقتى فاطمه (ع) بازگشت اميرالمؤمنين (ع) فرمود: براى طلب دنيا نزد رسول خدا (ص) رفتى آخرت نصيبمان شد.

۱۶.تفريح و گفتگوهاى دلنشين حضرت زهرا و اميرالمؤمنين

روى ان الامام على بن ابى‏طالب عليه‏السلام کان ذات يوم هو و زوجته فاطمة عليهاالسلام يأکلان تمراً فى الصحراء، إذ تداعبا بينهما بالکلام، فقال على عليه‏السلام: يا فاطمة إن النبى صلى اللَّه عليه و آله يحبني أکثر منک. فقالت: واعجبا منک! يحبک اکثر منى و أنا ثمره فؤاده و عضو من اعضائه و غصن من اغصانه و ليس له ولد غيرى؟! فقال له على عليه‏السلام يا فاطمة إن لم تصدقيني فأمضي بنا الى ابيک محمدٍ صلى اللَّه عليه و آله.
قال: فمضينا إلى حضرته صلى اللَّه عليه و آله فتقدمت و قالت: يا رسول‏اللَّه أينا أحب إليک انا ام على؟ قال النبى صلى اللَّه عليه و آله: أنت أحب إلى و على اعز على منک. فعندها قال سيدنا و مولانا الإمام على بن ابى‏طالبٍ عليه‏السلام الم اقل لک: أنا ولد فاطمة ذات التقى؟ قالت فاطمة عليهاالسلام: و أنا ابنة خديجة الکبرى. قال: و انا ابن الصفا. قالت: انا ابنة سدرة المنتهى، قال: و أنا فخرالورى قالت: و انا ابنة من دنى فتدلى و کان من ربه قاب قوسين او ادنى...
(روايت شده که روزى حضرت على عليه‏السلام و همسرش حضرت زهرا عليهاالسلام به صحرا رفته به هنگام خوردن خرما با گفتن کلماتى مزاح کردند. على عليه‏السلام فرمود: اى فاطمه! رسول خدا مرا بيشتر دوست مى‏دارد. حضرت زهرا عليهاالسلام گفت: از سخن تو عجب است! آيا مى‏شود پيامبر اکرم صلى اللَّه عليه و آله تو را بيش از من دوست داشته باشد در حالى که من ميوه‏ى دل او و عضوى از پيکرش و شاخه‏اى از شاخسارش مى‏باشم و غير از من فرزندى ندارد؟!
على عليه‏السلام فرمود: اى فاطمه! اگر سخن مرا قبول ندارى بيا تا نزد پدرت حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله برويم! سپس آن دو با هم نزد پيامبر رفتند. حضرت فاطمه عليهاالسلام پيشدستى کرده گفت: اى رسول خدا! کدام يک از ما دو نفر نزد تو محبوبتريم؟ من يا على؟!
رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود: تو به من محبوبترى و على از تو براى من عزيزتر است. به دنبال فرمايش حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله على عليه‏السلام گفت: آيا من به تو نگفتم که فرزند فاطمه‏ى باتقوايم؟ زهرا عليهاالسلام فرمود: من نيز دختر خديجه‏ى کبرايم. على گفت: من فرزند صفايم. فاطمه گفت: من دختر سدرةالمنتهى مى‏باشم. على گفت: من فخر کائناتم. فاطمه گفت: من دختر کسى هستم که به خدا نزديک و نزد او آن چنان گرامى شد که گويى به فاصله دو تيرکمان يا نزديکتر به پدرش قرار گرفت...)
از روايت فوق‏الذکر و نقل اين ماجراى تاريخى حداقل مى‏توانيم اين نتايج را بگيريم.
1- حضرت زهرا عليهاالسلام و على عليه‏السلام تفريح داشته‏اند.
۱۷.توصيه حضرت زهرا به اميرالمؤمنين در ازدواج با اُمامة

براى اميرالمؤمنين على عليه‏السلام با وجود حضرت زهرا تجديد فراش و تعدد زوجات جايز نبود، بنابراين آن حضرت در زندگى مشترکى که با فاطمه عليهاالسلام داشت نه تنها به اين فکر نيفتاد، بلکه هر کارى که موجب ملال خاطر آن مخدره مى‏شد اجتناب کرد.
از حضرت ابوذر آمده است که در حبشه به جعفر طيار (برادر اميرالمؤمنين) کنيزى اهدا شد که ارزش بيشترى داشت، جعفر پس از ورود به مدينه آن را به حضرت على عليه‏السلام اهدا کرد، که از وجود او در کارهاى جزيى خانه استفاده مى‏شد.
على عليه‏السلام احساس کرد؛ ممکن است حضور او در خانه‏ى اميرالمؤمنين عليه‏السلام براى فاطمه‏ى زهرا ملال‏آور باشد، از اين جهت مولاى متقيان او را آزاد ساخت....
فاطمه عليهاالسلام نيز متقابلاً از امير المؤمنان رضايت کامل داشت و سعى مى‏کرد حقوق شوهرش را به طور کامل انجام دهد و مشکلى براى حضرت پيش نيايد....
حتى براى پيشگيرى از مشکلات آينده و بعد از وفات او سفارش کرد با دختر خواهرش امامه که دختر شايسته و مطلوب بود، ازدواج کند، تا بدينوسيله هم مشکل نداشتن همسر جبران گردد و هم در اثر علاقه و عاطفه‏ى قرابتى تنهايى و يتيمى فرزندان زهرا تا حدودى تأمين شود. متن وصيت حضرت زهرا در اين مورد:
يابن عم رسول‏اللَّه! اوصيک اولا ان تتزوج بعدى بابنة اختى «امامة» فانها تکون لولدى مثلى، فان الرجال لابد لهم من النساء. اى پسر عموى پيامبر! نخستين وصيت من اين است که بعد از من با دختر خواهرم امامه ازدواج کن، زيرا او براى فرزندانم مثل من مهربان است و از سوى ديگر، داشتن همسر براى مردان يک ضرورت محسوب مى‏گردد.
اين حديث که با عبارات مختلف در منابع شيعه و سنى آمده، مى‏رساند که فاطمه عليهاالسلام در استيفاى حقوق شوهر، حتى دوران پس از وفاتش را نيز در نظر مى‏گيرد و شوهرش را به انتخاب همسر سفارش مى‏کند، زيرا چنانچه در حديث به طور منصوص العلّه اشاره گشته، معمولاً مرد بدون زن و زن بدون شوهر نمى‏تواند زندگى مطلوب داشته باشد از اين جهت حضرت على عليه‏السلام بعد از شهادت حضرت فاطمه، در مدت کمتر از يک هفته با امامه ازدواج نموده و زندگى مشترک با وى را شروع کرد.