2.دو رفتار متفاوت با دو دختر پيامبر در طول تاريخ

در تاريخ، جنگ بدر آمده است که شوهر حضرت زينب (دختر پيامبر خدا) به نام ابوالعاص جزو اسيران بود و زينب براى نجات شوهر خود، گردنبندش را که از مادرش حضرت خديجه به او رسيده بود، به خدمت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرستاد، تا در برابر آن ابوالعاص را آزاد سازد. چون چشمان پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله به آن گردنبند افتاد شديداً متأثر شد و خطاب به مسلمانان فرمود: اگر صلاح مى‏دانيد هم اسير دخترم را آزاد سازيد و هم اين گردنبند را به وى برگردانيد؟
مسلمانان نيز اين خواهش پيامبر را پذيرفته، ابوالعاص را آزاد ساخته و گردنبند را به زينب برگرداندند. امام معتزلى مى‏گويد: من اين جريان را براى استاد و نقيب خود ابوجعفر خواندم و سؤال کردم: آيا ابوبکر و عمر در اين صحنه نبودند؟ و آيا سزاوار بود با فاطمه عليهاالسلام در مورد فدک چنين کردند؟ و اضافه کردم که اگر فدک مال زهرا هم نبود، مناسب نبود که از مسلمانان، مانند پيامبر اجازه مى‏گرفتند و فدک را به او مى‏دادند، تا بدين طريق دل زهرا شکسته نمى‏شد؟ و آيا فاطمه عليهاالسلام با اينکه برترين زن عالمين است. (سيدة نساء العالمين) به اندازه خواهرش زينب ارزش نداشت؟!
نقيب گفت: آرى، چه مى‏شد ابوبکر اين کار را مى‏کرد و به مردم مى‏گفت: اين دختر پيامبر شماست، او فدک و اين چند درخت را مى‏خواهد و بدون ترديد مردم نيز مانع نمى‏شدند... ولى ابوبکر و عمر به روش محبت حرکت نکردند.
(انهما لم يأتيا بحسن فى شرع التکرّم)

3.چرا اميرالمؤمنين فدک را در زمان حکومتش پس نگرفت؟

در اينجا اين سؤال پيش مى‏آيد که اگر فدک مال زهرا بود، چرا اميرالمؤمنين پس از رسيدن به خلافت، آن را شخصاً تصاحب نکردند و يا به فرزندان فاطمه تقسيم ننمودند؟ جواب اين سؤال را مى‏توان از نامه‏ى چهل و پنج نهج‏البلاغه استفاده کرد که مولا مى‏فرمايند: «ما اهل‏بيت نيز سخاوتمندانه از آن گذشتيم.» (و سخت عنها نفوس قوم آخرين).
و بدين‏وسيله مى‏رسانند که مسائل مادى براى ما اهل‏بيت ارزش چندانى ندارد، بلکه تعقيب فدک روى يک سلسله مسائل اسلامى و اجتماعى و سياسى بود، که با کمال تأسف از سوى خليفه‏ى وقت بروز کرده بود... و چون على عليه‏السلام از فدک گذشته بود، قهراً فرزندان فاطمه عليهاالسلام نيز به اين عمل راضى بودند و هرگز دوست نداشتند پس از گذشت بيست و پنج سال دوباره طرح مسأله فدک سوء تفاهمى در بين مسلمانان ايجاد نمايد.
در اين زمينه مرحوم سيد مرتضى- رضوان‏اللَّه‏عليه- مى‏فرمايند: چون حکومت به على عليه‏السلام رسيد، از آن حضرت خواستند فدک را از فيى مسلمين خارج سازد، آن حضرت در جواب فرمودند:
انى لاستحيى من اللَّه ان ارد شيئا منع منه ابوبکر و امضاه عمر. من از خدايم شرم مى‏کنم چيزى را که ابوبکر آن را منع کرد و عمر بر آن صحه گذاشت به صاحبان اصليش برگردانم. على عليه‏السلام در اين فراز، هم به تصرف عدوانى فدک و عمل خلاف ابوبکر و عمر اشاره کرده و هم، بزرگوارى و بى‏اعتنايى خويش را به مال و منال دنيا نشان داده است.
و چون از امام صادق عليه‏السلام در اين زمينه سؤال کردند، آن حضرت فرمودند:
للاقتدا برسول‏اللَّه لما فتح مکة و قدباع عقيل بن ابى‏طالب داره، فقيل له: يا رسول‏اللَّه! الا ترجع الى دارک؟ فقال: هل ترک عقيل لنا دارا؟ انا اهل‏بيت لانسترجع شيئا يؤخذ منا ظلما. 
على عليه‏السلام در اين مورد از پيامبر خدا تقليد و تبعيت نموده است، زيرا: از آن حضرت پس از فتح مکه پرسيدند که به خانه‏ات نمى‏روى؟ فرمودند: عقيل بن ابى‏طالب براى ما خانه‏اى نگذاشته، همه را فروخته است و ما اهل‏بيت چنين عادت داريم هنگامى که چيزى را به ظلم از ما گرفتند، ديگر به آن رجوع نمى‏کنيم.
و در يک روايت ديگر از امام صادق عليه‏السلام آمده است:
با شهادت فاطمه و با مرگ ابوبکر و عمر، هر دو طرف مخاصمه به پيشگاه خدا رسيده‏اند و به ترتيب، پاداش و کيفر نيز ديده‏اند. بنابراين مناسب نيست بعد از عقاب غاصب و ظالم و پاداش مظلوم فدک را دنبال کرد. در اينجا متوجه مى‏شويم که اميرالمؤمنين عليه‏السلام پس از رسيدن به حکومت، چرا مسأله‏ى فدک را مطرح نکرده و از تصرف آن خوددارى ورزيده است.

4.پيشگويى خداوند و پيامبر درباره‏ى غصب فدک

اهميت و عظمت ماجراى غصب فدک را از آنجا مى‏توان فهميد که در پيشگوئى‏هاى غيبى که از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بدست ما رسيده درباره‏ى آن خبر داده شده است. در اينجا به سه مورد اشاره ميشود:
1. از اخبارى که خداوند در شب معراج به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله خبر داد اين بود: دختر تو مورد ظلم قرار مى‏گيرد و از حق خود محروم مى‏شود و همان حقى که تو براى او قرار مى‏دهى غاصبانه از او مى‏گيرند... و او هيچ مدافعى براى خويش پيدا نمى‏کند». 
2. پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود: «من هرگاه فاطمه را مى‏بينم بياد مى‏آورم آنچه بعد از من با او رفتار خواهند کرد. گويا او را مى‏بينم که خوارى وارد خانه‏اش گشته و حرمت او شکسته شده و حق او غصب شده و ارث او را نمى‏دهند... او در آن هنگام مى‏گويد: «پروردگارا من از زندگى سيرم و از اينان خسته شدم. مرا به پدرم ملحق فرما». خداوند او را به من ملحق مى‏نمايد، و او اول کسى از اهل‏بيتم خواهد بود که به من ملحق مى‏شود. فاطمه نزد من مى‏آيد در حالى که محزون و مصيبت کشيده و غمگين است. حقش غصب شده و خود شهيد شده است. در آن هنگام من خواهم گفت: «خدايا هرکس بر او ظلم کرده لعنت کن، و هرکس حق او را غصب کرده عذاب فرما، و هرکس ذلت بر او وارد کرده ذليل کن، و هرکس به پهلوى او زده تا فرزند خود را سقط نموده در آتش دائمى قرار ده». ملائکه هم آمين مى‏گويند». 
3. پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود: «ملعون است کسى که بعد از من به دخترم فاطمه عليهاالسلام ظلم کند و حق او را غصب نمايد و او را به شهادت برساند... اى فاطمه اگر همه‏ى پيامبران مبعوث خداوند و همه‏ى ملائکه‏ى مقرب الهى درباره‏ى مبغض تو و غاصب حق تو شفاعت کنند، هرگز خداوند آنان را از آتش بيرون نمى‏آورد».
4. هنگامى که رحلت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله رسيد آن حضرت گريه کرد بطورى که اشک محاسن حضرت را تر کرد. پرسيدند: يا رسول‏اللَّه، براى چه گريه مى‏کنيد؟ فرمود: «براى فرزندانم و آنچه اشرار امتم با آنان رفتار مى‏کنند. گويا فاطمه را مى‏بينم که بعد از من به او ظلم شده و او صدا مى‏زند: «اى پدر، بفريادم برس»، ولى احدى از امتم به او کمک نمى‏کند».
5. پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود: «دخترم، تمام بدبختى بر کسى که به تو ظلم کند، و خوشبختى عظيم بر کسى که تو را يارى کند».

5.شکايت حضرت زهرا ع از غاصب فدک

يکى از برگهاى مصيبت‏بار دفتر فدک دل سوخته‏ى فاطمه عليهاالسلام در اين ماجرا است که با اشک خود شکايت به پدر برد.
حضرت زينب کبرى عليهاالسلام مى‏فرمايد: «آنگاه که ابوبکر تصميم نهائى درباره‏ى فدک را گرفت و حضرت زهرا عليهاالسلام از پاسخ مثبت آنها به کلام خود مأيوس شد، کنار قبر پدرش پيامبر صلى اللَّه عليه و آله آمد و خود را روى قبر انداخت و رفتار مردم با او را به پيشگاه آن حضرت شکايت برد و آن قدر گريه کرد که تربت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله از اشک فاطمه عليهاالسلام تر شد و اشعارى حاکى از مصائب وارده خواند».
البته اشک فاطمه عليهاالسلام خشک نخواهد شد، و به اشک او ائمه عليهم‏السلام و شيعيانشان تا آخر روزگار اشک خواهند ريخت تا يکدلى محبان زهرا عليهاالسلام بر همه ظاهر و معلوم گردد.

6.حرمت مصرف اموال غصبى فدک

نکته‏اى که غاصبين بايد بدانند آنست که پس از غصب فدک هر تصرفى هم که در آن صورت بگيرد غاصبانه بوده و حرام است، ولى چه جالب است که اين مطلب را عيناً از کلام حضرت زهرا عليهاالسلام بشنويم که فرمود:
«اگر آن دو نفر مايه‏ى قوت مرا از تصرف من بيرون آوردند و آن آذوقه‏ى کم را از من مانع شدند، ولى اين را براى روز محشر درجه‏اى حساب مى‏کنم، و خورندگان محصولش آن را به جوش آورنده‏ى جحيم در شعله‏هاى جهنم خواهند يافت».
بنابراين غاصبين و هر که تا روز قيامت غصبى بودن آن را بداند و در آن تصرف کند، لقمه‏اى را مى‏خورد که فاطمه عليهاالسلام راضى نيست، و در واقع شعله‏هاى آتش است که در دهان مى‏گذارد و زندگيش را با آن مى‏سازد. چنين تصرفى بى‏اعتنائى به آه دل فاطمه عليهاالسلام است، و شکى نيست که آه آن بانوى بزرگ از هر سوزى مؤثرتر است.
بنابراين غاصبين و هر که تا روز قيامت غصبى بودن آن را بداند و در آن تصرف کند، لقمه‏اى را مى‏خورد که فاطمه عليهاالسلام راضى نيست، و در واقع شعله‏هاى آتش است که در دهان مى‏گذارد و زندگيش را با آن مى‏سازد. چنين تصرفى بى‏اعتنائى به آه دل فاطمه عليهاالسلام است، و شکى نيست که آه آن بانوى بزرگ از هر سوزى مؤثرتر است.